Twitter
Politiki Agora 2012

Τα αρνητικά της χρεοκοπίας της επιστροφής στην δραχμή και των μνημονίων

Θεματολογία

1. Τι σημαίνει οικονομική κρίση γιά την Ελλάδα και πώς εκδηλώθηκε;
2. Ανατομία της κρίσης. Πώς φτάσαμε ώς εδώ.
3. Τι πολιτικές εφαρμόστηκαν κατά την διάρκεια της κρίσης και κατά πόσον ήταν αναπόφευκτες. 
4. Πως επηρέασε η κρίση και οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν τους διάφορους τομείς και νοικοκυριά της Ελλάδας;
5. Υπήρχε άλλο μείγμα πολιτικής που να μετρίαζε την κρίση;
6. Ειναι το GREXIT και η χρεοκοπία λύση γιά την έξοδο από την κρίση;
7. Υπάρχουν λύσεις γιά την Ελλάδα; Συγκριτικά πλεονεκτήματα και προτεραιότητες γιά πολιτικές.

Πως προέρχεται μία οικονομική κρίση;

1. Επενδυτές θεωρούν το χρέος της κυβέρνησης μη βιώσιμο και σαν συνέπεια δεν είναι διατεθειμένοι να χρηματοδοτήσουν το έλλειμμα της κυβέρνησης.
2. Μεσω τραπεζικής κρίσης. Οι τράπεζες δυσκολεύονται να χρηματοδοτηθούν στην διατραπεζική αγορά διότι η ρευστότητά τους αμφισβητείται λόγω προβλεπόμενων μειώσεων στην αξία των παγίων τους (κυρίως λόγω αύξησης μη εξυπηρετούμενων δανείων)
3. Ξένοι επενδυτές απότομα δεν είναι διατεθειμένοι να δανείσουν την χώρα σαν σύνολο (κυβέρνηση, τράπεζες, και επιχειρήσεις). Αυτό παρά το οτι η χώρα είναι μέλος της Ευρωζώνης. Ισως ευφορία της ΕΖ οδήγησε σε αυξανόμενες εσωτερικές και εξωτερικές ανισορροπίες.

Τι σημαίνει οικονομική κρίση γιά την Ελλάδα και πώς εκδηλώθηκε;

Spread=Διαφορά απόδοσης ελληνικων ομολόγων (10ετών) και γερμανικών (bund).
Απόδοση είναι συνάρτηση της τιμής αγοράς του ομολόγου. Οσο πιό χαμηλή η τιμή τόσο μεγαλύτερη η απόδοση. Ενα ομόλογο με ονομαστική τιμή 100 ευρώ και ετήσιο κουπόνι 10 ευρω έχει ονομαστική απόδοση 10%. Αν η χρηματιστηριακή τιμή του ίδιου ομόλογου πέσει στα 50 ευρώ, η απόδοσή του είναι 20%.
Τιμή αγοράς εξαρτάται απο εκτιμήσεις κατά πόσο τα ομόλογα θα πληρώσουν αυτό που δείχνουν τα κουπόνια.
Κρίση εκδηλώνεται όταν η αγορά εκτιμάει οτι κάποια κυβέρνηση δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί στις δανειακές τις υποχρεώσεις, και κατά συνέπεια οι τιμές των ομολόγων μειώνονται (δηλαδή τα spread αυξάνονται). Συνέπεια είναι η δυσκολία ή αδυναμία δανεισμού και αύξηση του κόστους δανεισμού της κυβέρνησης (και των ιδιωτών)

Ηταν αναγκαίες οι πολιτικές σταθεροποίησης;

Με τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της περιόδου 2007-2010 ήταν αναγκαίο να παρθούν κάποια μέτρα σταθεροποίησης ή μείωσης κρατικών δαπανών και αύξησης εσόδων.

Μέτρα θα ήταν καλύτερο να είχαν παρθεί πριν το 2010 και με πρωτοβουλία της ελληνμικής κυβέρνησης.

Πως επηρέασε η κρίση και οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν τους διάφορους τομείς και νοικοκυριά της Ελλάδας;

Μείωση παραγωγής σε όλους τους κλάδους αλλά περισσότερο στις κατασκευές, μεταποίηση, εμπόριο, εκπαίδευση, και υγεία.

Το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε γιά όλες τις κατηγορίες, αλλά περισσότερο μεταξύ φτωχών και μεσαίων νοικοκυριών. Δηλαδή τα μέτρα που πάρθηκαν ήταν αντιπροοδευτικά και μεγάλωσαν την ανισότητα.

Αποτελέσματα

ΑΕΠ -24.5
Αμοιβες εργαζομένων -28.0
Τελική κατανάλωση -25.7
Κοστος εργασίας -50 με +29% μεσος όρος 22%
Εξαγωγές 3.2
Απασχόληση -24.3
Εισαγωγές -25.1
Κρατικά έσοδα -6.8
Ακαθάριστη δημιουργία παγίου κεφαλαίου -64.4
Σωρευτικός πληθωρισμός 10.1
Ακαθάριστες αποταμιεύσεις -13.2

Υπήρχαν άλλες πολιτικές γιά την αντιμετώπιση της κρίσης από αυτές που επέβαλαν τα μνημόνια;

ΝΑΙ. Αναλυση με βοήθεια εμπειρικών υποδειγμάτων εδειξε οτι πράγματι υπήρχε άλλο μείγμα πολιτικης που θα απέδιδε τα ίδια περίπου αποτελεσματα οσον αφορά τα δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά με πολύ καλυτερη κατανομη των βαρών (δηλαδή μικρότερη ανισότητα), και πολυ μικρότερη μείωση της απασχόλησης.

Αποτελεί η επιστροφή στη δραχμή (GREXIT) και η συνεπαγόμενη χρεοκοπία λύση στην κρίση;

Μία έξοδος της χώρας από την Ευρωζώνη, με μονομερή διαγραφή του χρέους από την πλευρά μας, δεν θα λύσει το πρόβλημα του χρέους. Το χρέος είναι απαιτητό σε Ευρώ και αν δεν εξυπηρετείται κανονικά, τότε η χώρα μας θα απομονωθεί στη διεθνή κοινότητα, διακινδυνεύοντας το σύνολο των οικονομικών και κοινωνικών της επιτευγμάτων

GREXIT; (2)

1. Μιά κυμαινόμενη (δραχμη/ευρώ) ισοτιμία θα αυξησει την αβεβαιότητα στην οικονομία μέσα σε ένα κλιμα ήδη μεγάλης αβεβαιότητας. Συνεπεια ακόμα λιγότερες ιδωτικές επενδύσεις.

2. Ο μεγαλος κίνδυνος από την επιστροφή στη δραχμή είναι οτι οι εκάστοτε κυβερνώντες μπαίνουν στον πειρασμό να τυπώσουν χρήμα (δηλαδή να εκδώσουν εγχώρια ομόλογα) γιά να καλύψουν τυχόν ελλείμματα. Αυτό δημιουργεί πληθωρισμό. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που χώρες αποφασίζουν να συμμετάσχουν σε ζώνες σταθερών ισοτιμιών.

3. Ο πληθωρισμός είναι μία μορφή ανακατανομής εισοδήματος από αυτούς που δεν μπορούν να προσαρμόσουν τις τιμές γιά τα προϊόντα τους και υπηρεσίες που πουλάνε (κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι).προς αυτούς που μπορούν (επιχειρήσεις, ελευθεροι επαγγελματίες, κλπ.). Αποτέλεσμα η αύξηση της ανισότητας και η περαιτέρω φτωχοποίηση των ήδη χαμηλοεισοδηματιών.

4. Οποιαδήποτε υποτίμηση της δραχμής προκύψει από την επαναφορά της δραχμής (και με δεδομένα τα ελλειμματα θα είναι μεγάλη) δεν θα βελτιώσει τις εξαγωγές της Ελλάδας λόγω του ότι γιά την στασιμότητα των εξαγωγών δεν φταίει το σταθερό ευρώ (απεναντίας) αλλά οι διαρθρωτικές ανισορροπίες της οικονομίας που ανεβάζουν το κόστος των εξαγωγικών επιχειρήσεων.  Αντίθετα θα αυξήσει πολύ τις εγχώριες τιμές των εισαγωγών πλήττοντας τους καταναλωτές με σταθερά εισοδήματα.

5. Η ικανότητα διαχείρισης μίας ελεγχόμενης ισοτιμίας από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει μειωθεί καθόσον γιά τα τελευταία 15 χρόνια δεν χρειαστηκε αυτό. Θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να επανεκπαιδευτούν και να αποκτήσουν σχετική εμπειρία, Ελληνες  εμπειρογνώμονες, στην διάρκεια του οποίου, μπορεί να συμβούν πολλά (επιθέσεις στην δραχμή, λανθασμένες υποτιμήσεις, υπερτιμήσεις, κλπ,) με αρνητικά επακόλουθα γιά την οικονομία.

6. Εχει δειχτεί από την σχετική εμπειρία πολλών χωρών οτι κυμαινόμενη ισοτιμια μειώνει την τυχόν αύξηση του ΑΕΠ ή μεγαλώνει την αρνητική μεταβολή, λόγω της αβεβαιότητας που συνεπάγεται.

Όσον αφορά τις εμπορικές της συναλλαγές η χώρα μας δεν θα μπορεί σε μεγάλο βαθμό να καλύψει τις εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (€53 δισ.) και η παραγωγική δομή της θα καταρρεύσει. Όχι μόνο γιατί τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα (€6,5 δισ.), κυρίως σε χρυσό, είναι περιορισμένα, αλλά και τα ισόποσα περίπου με τις εισαγωγές έσοδα εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, κυρίως από τουρισμό και μεταφορές, θα εξασθενήσουν σημαντικά λόγω του εξοστρακισμού της χώρας από τη διεθνή νομιμότητα. Το 70% των καθαρών εισαγωγών μας σε αγαθά είναι εισροές στην παραγωγική διαδικασία, το 25% των εισαγωγών μας επανεξάγεται, ενώ το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών μας γίνεται με την ΕΕ-28.

Υπάρχουν λύσεις γιά την Ελλάδα; Ενα νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα

Εξωστρέφεια
Επενδύσεις
Μειωμένος και βελτιωμένος ο ρόλος του Δημόσιου Τομέα
Εφαρμογή των (οριζόντιων) διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε δικαιοσύνη, εκπαίδευση, υγεία, δημόσια διοίκηση
Δυναμικοί τομείς μεσοπρόθεσμα: Τουρισμός, Τρόφιμα, Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, Υγεία, Εκπαίδευση, Φάρμακα, Πληροφορική
Έμφαση στη γνώση και στην καινοτομία
Πρόγραμμα πρέπει να υιοθετηθεί από τον πολιτικό κόσμο και την κοινωνία

Πρωτεραιότητες πολιτικής γιά μακροχρόνια ανάπτυξη

Δικαιοσύνη (πιό ευέλικτη)
Δημόσια διοίκηση πιό αποτελεσματική
Σταθερή και δίκαιη φορολογία
Παταξη φοροδιαφυγής
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα
Ανακατανομή δαπανών (αυξησεις σε εκπαιδευση, υποδομές, έρευνα και ανάπτυξη).

Αφήστε ένα σχόλιο

* υποχρεωτικό